Diferansiyel Nedir? Nasıl Çalışır?

Diferansiyel Nedir? Nasıl Çalışır?

Diferansiyel Nedir?

 

Diferansiyel dört tekerli araçların olmazsa olmaz olan bir parçasıdır. Tekerlekler gücü şaft aracılığıyla motorda alır. Diferansiyelin ana görevi motorda gücü alırken tekereklerin farklı devirlerde dönmelerine olanak sağlamasıdır.

 

Virajı alamalarını göz önünde bulundurarak sağ tarafa dönen bir araç sağ tekere kıyasla sol teker daha fazla yol kat eder. Bu durum sol tekerin daha hızlı dönmesini gerektirir. Tekerler eğerki sabit bir şaft ile bağlansaydı dönmeyi kayarak gerçekleştirmiş olacaktı. Diferansiyel tam da bu noktada devreye girmektedir. Diferansiyellerdeki dahice olan mekanizma iki tekere de gücü aktarırken sağ ve sol tekerlerin farklı devirlerde dönmesine olanak sağlar.  

 

Diferansiyel Nasıl Çalışır?

 

Motordan gelen güç mahruti dişliden ayna dişliye aktarılır. Ayna dişli diferansiyelin kalbi olan istavroz dişliye bağlıdır. İstavroz dişli iki çeşit dönme hareketi yapabilir. Birinci dönüş ayna dişli ile beraber dönme ve ikinci dönüş kendi ekseninin etrafında dönmedir. Istavroz dişli iki tarafından aks dişlilerine bağlıdır. Yani motordan gelen güç mahruti dişliden sağ ve sol tekerleğe aktarılır.

 

Aracın düz bir şekilde hareket etmesi durumunda istavroz dişli ayna dişli ile beraber döner ve istavroz dişli aks dişlilerini döndürecek ve her ikiside aynı hızda hareket edecektir. Başka bir değişle araç düz hareket ettiği zaman istavroz ve aks dişlileri tek ve sabit bir birim olarak hareket edecektir.

 

Aracın sağa dönme durumunda istavroz dişli ayna dişlinin dönüşüyle birlikte kendi ekseni etrafında da döner.

 

( ÖNEMLİ !! İstavroz dişli bu dönme hareketini kendi gerçekleştirmez. Bu tamamen tekerleklerin dönme eğilimine karşı verdiği mekanik bir reaksiyondur. Yani aslında istavroz dişli tekerlerkleri değil, tekerlekler istavroz dişliyi döndürür. Diferansiyelden bahsederken “tekerlekleri döndürür” yerine “farklı hızlarda dönmelerine izin verir” dememizin sebebi de budur. )

 

Birinci ve ikinci dönüşü bir arada yapar. Yani istavroz dişlinin bileşik bir dönüşü vardır. Bu dönüşün aks dişlilerindeki etkisi ise ilginçtir. Aks dişlisi istavroz dişlisine bağlandığında istavroz dişlinin çevre hızına sahip olmak zorundadır. İstavroz dişli kendi ekseni etrafında da döndüğüğnde sol yanındaki çevresel hız birinci ve ikinci dönme hızlarının toplamıdır.

 

Fakat sağ taraftaki durum farklıdır. Burada dişlinin çevre hızı birinci dönüş ile ikinci dönüşün farkı kadar olacaktır. Sonuç olarak sol aks sağ akstan daha hızlı dönecektir. Diferansiyel sağ ve sol tekerin farklı dönüşünü bu şekilde sağlar.

 

Bir diğer durumda araç sola dönerken de tahmin edebileceğiniz gibi istavroz dişlisi ters yönde dönecektir. Yük kapasitesini arttırmak ve bütünlüğü sağlamak için genellikle fazladan bir istavroz dişlisi daha kullanılır. Ayrıca ağır yük taşıtlarında dört istavroz dişlisi bile kullanılabilir. Birden çok istavroz dişlisi kullanımında istavroz dişlileri ters yönde dönerler.

 

Diferansiyelin tekerleklerin farklı hızlarda dönmesini olanak sağlamasının dışında iki farklı işlevi daha vardır. Birincisi, mahruti dişlinin ayna dişliyle bağlantısı hız düşüşü ve doğal olarak tork artışı sağlamasıdır. İkincisi ise güç akışını 90 derece döndürmektir.

 

Diferansiyel tekerlekleri farklı devirlerde döndürebilir fakat bunun temel bir sorunu vardır. Aracın bir tekerinin kuru diğerinin kaygan bir zeminde olduğu durumda standart diferasiyel gücün neredeyse tamamını daha hızlı dönme eyleminde olan kaygan zemindeki tekere yönlendirecektir. Bu yüzden araç hareket etmeyecektir. Bu sorunu çözmek için kilitli ve sınırlı kaydırmalı diferansiyeller üretilmiştir.

 

Diferansiyel Fiyatları

 

Yukarda açıkladığımız gibi diferansiyel otomobiliniz için oldukça büyük bir öneme sahiptir. Diferansiyel bozulduğunda ya da arıza yaptığında aracınızı hemen tamire götürmelisiniz. Aksi taktirde bu arıza sizin kaza yapmanıza sebep olacaktır. Diferansiyel parça fiyatları her bütçeye uygun olarak özellikleri ve çeşitleriyle 250 TL’den başlayıp 2000 TL’ye varan kadar aradığınız parçayı bulabilirsiniz.